Is internet stuk?

Afgelopen zondag was Marleen Stikker te gast in Zomergasten. Het bleek geen kijkcijferkanon, maar ik vond het een interessante uitzending. Met name haar verfrissende en heldere kijk op de wereld vond ik heel plezierig. Zoals bijvoorbeeld het onderscheid dat ze maakte tussen werkelijkheidmensen en mogelijkheidsmensen. Bovendien waren er verrassende filmfragmenten te zien en dat is zeker een belangrijk ingrediënt voor een interessante uitzending van Zomergasten.

Aan de andere kant hoorde ik de hele uitzending wel iemand die met zoveel woorden zei dat “internet vroeger beter was”. In de jaren 90 van de vorige eeuw werd internet namelijk bevolkt door heel veel goed-mensen. Je kon zonder firewalls, virusscanners en, tegenwoordig ondenkbaar, zonder vrees je computer koppelen aan internet. Reclame was afwezig, met andere woorden, Utopia lag onder handbereik. Ik had in die tijd ook al een internetverbinding en op 1 september 1996 ging mijn eerste eigen website de digitale lucht in. Stelde niets voor, maar het was wel een van de zeer weinige in Nederland op dat moment. Het was een heerlijke tijd, de positiviteit spatte er vanaf.

Toch heb ik in die tijd al eens ergens geschreven dat internet op termijn zou gaan lijken op de werkelijke wereld. Inclusief al haar lelijkheid. Nu doe ik wel eens vaker voorspellingen, en die komen (gelukkig) lang niet altijd uit. Maar deze is maar al te waar gebleken. Wat Marleen Stikker eigenlijk wenste is dat internet weer in handen moet komen van collectieven, van burgers en een beetje overheid als toetje erbij. Tenminste, ze was opvallend positief over het model in Barcelona, waar de politiek zich intensief schijnt te bemoeien met technologie.

Als ik kijk naar internet dan zie ik de macht van grote bedrijven. “The winner takes it all” blijkt op internet maar al te waar. Facebook, Google, Airbnb, ga zo maar door. Maar wat is er feitelijk aan de hand? Laten we eens de boeman van dit moment nemen: Facebook. Ik zit niet op Facebook, maar ik ben ook niet erg anti. Gezien het gebruik van Facebook zijn er kennelijk veel mensen die deze app waarderen. Maar privacy dan?, hoor ik u zeggen. Tja. Facebook verzamelt heel veel data over iedere gebruiker. Maar waarom eigenlijk? Als je daar over nadenkt is de conclusie doodsimpel. Facebook doet al die moeite uitsluitend…om geld te verdienen. Want hoe meer data, hoe beter de reclame die ze op je af kunnen vuren. Niets meer, niets minder. En zo doen al die bedrijven dat. Simpel, geld verdienen. Zodra ze morgen geen geld meer op die manier binnen zouden kunnen hengelen, zouden ze a la minute alle servers met al die data uitzetten. Scheelt een hoop kosten.

Vergelijk dat laatste nu eens met het handelen van veel overheden over de hele wereld. Steeds meer geluiden gaan op om internet te controleren, op te schonen van bepaalde inhoud die illegaal, voor sommigen beledigend, schokkend, ongeschikt of wat dan ook is. Of om in sommige landen inhoud te verwijderen die de overheid zelf niet zo goed uitkomt. En voor dat laatste hoef je echt niet naar heel obscure landen te kijken. Steeds meer stabiele landen met een functionerende democratie, die toch wel een stootje kunnen hebben zou je zeggen, nemen maatregelen die de roemruchte vrijheid van meningsuiting, die juist door internet een grote vlucht heeft genomen, flink kunnen bedreigen.

Ik moet eerlijk zeggen dat ik minder moeite heb met een bedrijf dat data van mij wil vergaren met als enkel doel geld te verdienen, dan met een overheid die er notabene voor ons is maar toch langzamerhand grip op internet probeert te krijgen. Terwijl ik toch echt een grote voorstander ben van een goed functionerende, sterke overheid. Maar op dit vlak… het helt mij net iets teveel de verkeerde kant op.

Laat ik eindigen met een van de verworvenheden van internet. Gewoon, mijn ervaring van vandaag. Ik was een beetje aan het rondstruinen op YouTube en vond:

Had ik zonder internet nooit gevonden. Dus bij deze: Internet kan nog veel beter. Maar het is zeker niet stuk.

Waterverbruik of -gebruik?

Vandaag is de ena laatste warme dag. Voorlopig. En ondertussen is de hele wereld behoorlijk geel geworden. Watergebrek speelt de natuur behoorlijk parten en de reactie van veel planten en bomen is om er voor de rest van dit jaar maar de brui aan te geven. Of definitief.

Wat mij echter opvalt is dat waterleidingbedrijven oproepen toch vooral zuinig te zijn met water. Korter douchen, de juiste wc-knop indrukken, dat soort dingen. Alles om water te besparen. Daar is toch niets mee mis, zult u zeggen. En dat is nu net even mijn punt. Want mij bekroop de gedachte die ik zo vaak heb: “Is dat nu wel zo?”.

Want stel dat ik douche. Dan komt er water uit de kraan dat in ons gebied ergens uit een rivier wordt afgetapt. Maar als het water in het doucheputje verdwijnt en daarna naar de waterzuivering gaat… Verhip! Dan komt het weer in diezelfde rivier terecht. Weliswaar iets verderop, maar toch. En datzelfde geldt voor al het water dat ik gebruik. Met andere woorden; ik “leen” als het ware even wat water uit de rivier, de waterleidingmaatschappij zorgt er tussendoor even voor dat het schoon en veilig is, en na gebruik geef ik het weer netjes terug aan de rivier. Vrijwel voor 100%. Met andere woorden, of ik nu lang of kort douche, veel of weinig de wc doortrek, dat maakt voor de totale hoeveelheid water in Nederland ongeveer…niets uit. Sterker nog, als iedereen in heel Salland, het gebied waar ik woon, de wc elke dag 100 keer extra zou doortrekken, dan daalt het waterpeil in het IJsselmeer daardoor…niet.

Wat wel uitmaakt is als ik met waterleiding water de tuin ga sproeien. Er verdampt dan zoveel water dat er ongetwijfeld heel veel water zeker niet meer via de grond terugvloeit in de rivier die hier vlakbij stroomt. Dat is wel degelijk verbruik; weg is weg, op=op. Het valt me op hoeveel sproeiers in tuinen, akkers en weilanden staan. Lekker sproeien, overdag, in de volle zon.

Ik moet eerlijk zeggen dat ik het wel vervelend vind op een verkeerde manier aangesproken te worden. Juist hetgeen het meest verspillend is, daar wordt niet duidelijk op gewezen. En wat eigenlijk helemaal niet zo’n punt is, daar wijst het waterleidingbedrijf nadrukkelijk op. Ik vind het maar raar.

 

Noord/Zuidlijn

Op 22 juli 2018, een beetje later en een beetje duurder dan gepland, is de Noord/Zuidlijn in Amsterdam open gegaan. Nu ben ik fan van de metro. In veel steden, ook in Amsterdam, verloopt het vervoer onder de grond een stuk sneller en betrouwbaarder dan boven de grond. Bovendien kent de metro in Amsterdam vertrekborden die dynamisch aan de actuele rijtijden worden aangepast. Er vertrekt volgens de informatie op die borden werkelijk geen metro ooit te laat. Maar daar gaat dit stuk verder niet over.

Ik zat eens op een klein papiertje uit te rekenen hoeveel die lijn nu uiteindelijk wel niet kost. Het bedrag van aanleg is inmiddels bekend; totaal 3,1 miljard. Dat is toch wel een ietsepietsie meer dan oorspronkelijk begroot. Komt vaker voor. Maar stel dat we eens kijken naar het verwachte aantal passagiers en dan uitrekenen binnen hoeveel jaar die aanlegkosten zijn terugverdiend. De verwachte aantallen passagiers variëren nogal, grofweg tussen de 100.000 en 200.000 per dag. Laten we het houden op 150.000 per dag. En laten we niet te lullig doen, elke passagier hoest Euro 0,50  cent op om de bouwkosten terug te betalen. Dan levert een eenvoudige rekensom een terugverdientijd van een dikke 113 jaar op. En dan moeten de gewone exploitatiekosten van de rest van de ritprijs betaald worden.  En hoewel ik echt een fan ben van metro’s vind ik een tijd van 113 jaar om een investering terug te verdienen een niet al te fraaie score. Maar goed, de eerste metro ter wereld werd in 1863 geopend en rijdt nog steeds. Zo bezien kun je ook stellen: Amsterdam is een stad met een vooruitziende blik.